आर्थिक क्षेत्रका विशेष गतिविधी

Monday, May 30, 2011

‘नौ दिन बन्द हुँदा २० करोड नोक्सान’


केदार दाहाल

काठमाडौं, १२ जेठ

माओवादी निकट मजदुुर आन्दोलनका कारण बन्द भएको स्याकार कम्पनी नवौं दिनसम्म पनि खुल्न सकेको छैन । गत जेठ ४ गते बाट बन्द भएको कम्पनीले योबीचमा नवौ दिन सम्म आइपुग्दा कम्पनीले कम्तीमा २० करोड रुपैयाँ भन्दा बढी घाटा भएको सहनु परेको जनाएको जानकारी दिएको छ ।

होन्डा र हिरोहोन्डाको अधिकृत बिक्रविक्रेता ज्योती समुह अन्तर्गत रहेको स्याकार कम्पनीमा कार्यरत त मजदुर युनियनले बिभिन्न विभिन्न माग राख्दै काठमाडौ उपत्यकामा रहेका सम्पूर्ण सोरुम तथा सर्भिस सेन्टरहरु गत हप्ताको बुधवारदेखि बन्द गराउँदै आएका छन् ।

एकिकृत नेकपा माओवादी अन्तर्गत रहेको अखिल नेपाल ट्रेड युनियन महासंघको भ्रातृ संगठन गठन अखिल नेपाल अटोमेकानिक्स मजदुर संघको स्याकार इकाइएकाईले स्याकारकम्पनी बन्द गराएको हो ।

कम्पनी व्यवस्थापनसँग ११ जना मजदुरको नियुक्तिीसहित २३ बँदे माग पत्र पेश स गरेर मजदुरले आन्दोलन थालेका हुन् । उनीहरूले कम्पनीको सम्पूर्ण कामकाज ठप्प हुने गरी आन्दोलन गर्दे आएका छन् । मजदुरहरुले स्याकार कम्पनीमा ११ जना मजदुरलाई हरुको नियुक्तिी पत्रको व्यवस्था गर्न मंगलवार एक दिनअघिमात्र कम्पनी व्यवस्थापनसमक्ष मात्रै माग राखेका थिए । का थिए ।

“हामीले २३ बुँदे मागपत्र धेरैसेरै मय अघिगाडी राखेको भए पनि व्यवस्थापन पक्षले नसुनेको कारण बन्द गरेका हौं,” अखिल नेपाल अटोमेकानिक्स मजदुर संघको स्याकार इएकाईका उपाध्यक्ष कञ्चन सिलवालले भने, “२३ बुँदेसँगै हाल ११ जनाको नियुक्तिीको माग राखेको उक्त माग पुूरा नहुन्जेल कम्पनी खोल्न दिदैनन्नौं, अनिश्चितकालीन बन्द जारी रहन्छ ।”गर्छौ ।”

व्यवस्थापनले भने मजदुरले कम्पनीको नियमको नियम र प्रक्रियालाई मजदुरहरुले नमान्दा यो समस्या आएको व्यवस्थापनको भनाई छ । बताएको छ ।

“कम्पनीको नियमलाई नमानी अबअवैधानिक तरिकालेतवरले माग पुूरा गर्न दवाव दबाब दिएका छन्,” स्याकार कम्पनीका प्रवन्ध बन्ध निर्देशक सौरभ ज्योतिीले भने । , “कम्पनीको नियम अनुसार ६ महिना पुूरा गरेका प्रशिक्षार्थिी कामदारलाईको जाँच हुने जाँचमा पास भएमात्र का हरुलाईस्थायी नियुक्तिी दिने व्यवस्था छ, भएपनि मजदुरले जाँच नै नलिकन नलिई नियुक्ती गर्नु पर्छ भन्ने अडान राखेकाले सहमति हुन नसकेको हो ।”पछी सहमती नभएको ज्योतीले जानकारी दिए ।

आन्दोलन थल्दा नियुक्तिीको मात्र कुरा उठाएको भए पनि मजदुरले माग थप्दै लगेपछिी समस्या जटिल भएको ज्योतिीको भनाई छ । हाल कम्पनीमा १ सय ३५ जना मेकानिक्स, मजदुर कार्यरत रहेका छन् । ज्योति समूहअन्तर्गत स्याकार स् कम्पनीको स्थापना भएको ४३ बषवर्ष भईसकेको र यसले सरकारी नियम, कानुनअनुसार मुल्य र मान्यतामा मजदुरहरुलाई पनि सेवा–सुविधा दिएको दाबी उनले गरे । ज्योतिका अनुसार उल्लेख गर्दे यसले समस्यलाई जटिल बनाएको ज्योती बताउँछन । मजदुरहरुहरूले पहिले ९ जनाको नियुक्तिी भने पनि अहिले ११ जनाको नियुक्तीको कुरा अठाएका उठाएका छन् ।

नेपालको मोटरसाइकल बजारमा सबै भन्दा ठुलो हिस्सा ओगटेको स्याकार कम्पनीका मोटरसाइकल तथा गाडीको गरी स्याकारका देश भर झन्डै १ सय को हाराहारीमा सोरुम तथा सर्भिस सेन्टरहरु रहेका छन् । काठमाडौं उपत्यकामा मात्रै झन्डै कम्पनीका ५० वटाको हाराहारीमा सर्भिस सेन्टर तथा सोरुमहरु रहेका छन् । आन्दोलनपछि उपत्यकाका सबै सोरुम र सर्भिस सेन्टर बन्द छन् । गत जेठ ४ गते बाट माओवादी निकट मजदुर संगठनले माग राख्दै आन्दोलन थालेपछी काठमाडौं उपत्यकामा रहेका सबै सोरुम तथा सर्भिस सेन्टरहरु बन्द गराएको ज्योतिले जानकारी दिए । जेठ ४ गते बिहानै देखि सर्भिस सेन्टर तथा सोरुममा सेवा लिन गएका हिरोहोन्डा तथा होन्डाका हजारौ सेवाग्रही यतीबेला मर्कामा परेको कम्पनीले बताएको छ ।

कम्पनीलाई एक दिन मात्र बन्द हुँदाँ कम्पनीलाई कम्तीमा २ करोड रुपैयाँ घाटा लाग्ने जानकारी छ । भने झन्डै २ हजार ५ सय भन्दा बढी ग्रहाकले सेवाबाट बन्चित हुनु परेको ज्योतिले जानकारी दिए । खासगरी कम्पनीले हरेक कर्मचारीको ट्रेनिङ अवधी ६ महिना राख्ने गरेको र ६ महिना पुरा भएपछी कम्पनीको नियम अनुसार प्रक्रिया पु¥याएर नियुक्तीपत्रको दिने गरेको र उनीहरुको हकमा पनि सोही प्रक्रियामा कम्पनी रहेको व्यवस्थापनको भनाई छ ।

हिमाल संरक्षणमा पहल गर्न आग्रह


सगरमाथा दिवस मनाइयो
काठमाडौं, १५ जेठ
नेपाली पर्यटन क्षेत्रको प्रमुख आधार नै पर्वतारोहण भएकाले यसको संरक्षण, सम्वद्र्धन र प्रवद्र्धनका लागि सबै क्षेत्रको विशेष चासो रहनुपर्ने पर्वतारोहणसँग आबद्ध व्यवसायी तथा सरोकारवालाहरूले बताएका छन् । पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयले चौथो सगरमाथा दिवसका अवसरमा आइतबार आयोजना गरेको कार्यक्रमका सहभागीहरूले नेपालको मौलिक पहिचान नै पर्वतारोहण भएकोले त्यसलाई बचाइराख्नुपर्ने बताएका हुन् ।
सन् १९९३ मे २९ का दिन सर एडमन्ड हिलारी र तेन्जिङ नोर्गे शेर्पाले विश्वकै अग्लो सगरमाथा आरोहण गरेको दिनलाई स्मरण गर्दै मन्त्रालयले चार वर्षअघिदेखि दिवसका रूपमा मनाउँदै आएको छ ।
दिवसकै अवसर पारेर संस्मरण हुलाक टिकटसमेत सार्वजनिक गरिएको छ । सगरमाथाको तस्बिरअंकित लोगोसहितको टिकट पर्यटनमन्त्री खड्गबहादुर विश्वकर्माले सार्वजनिक गरेका हुन् ।
कार्यक्रममा मन्त्रालयले सगरमाथा पुरस्कार र तेन्जिङ हिलारी पुरस्कारसमेत प्रदान गरेको छ । विश्वका १४ वटा ८ हजारभन्दा अग्ला हिमालको आरोहण गरेबापत मिङ्मा शेर्पालाई १ लाख रुपैयाँ धनराशिको सगरमाथा पुरस्कारद्वारा सम्मान गरिएको छ । त्यस्तै, सन् २००३ देखि पर्वतारोहणको समयमा बेसक्याममा रहेर आरोहीलगायतको स्वास्थ्य उपचारमा सहयोग गरेबापत न्युजिल्यान्डका नागरिक डा. लुवान फेयरलाई ५० हजार रुपैयाँ धनराशिको पुरस्कार प्रदान गरिएको छ ।
उता, ट्रेकिङ एजेन्सी एसोसिएसन अफ नेपाल (टान)ले प्रत्येक दुई वर्षमा सगरमाथा दिवसकै अवसर पारेर प्रदान गर्दै आएको तीन विधाका पुस्कार आइतबार वितरण गरेको छ । २५ हजार रुपैयाँ धनराशि पुरस्कार रहेको टान एभरेस्ट अवार्डबाट पत्रकारद्वय सुशील भट्टराई र शीला पाण्डेलाई सम्मानित गरिएको छ । त्यसैगरी टानले पासाङ ल्हामु शैक्षिक अवार्डबाट छाया शर्मा तथा डा. हर्क गुरुङ अवार्डबाट ‘गन्तव्य नेपाल’ मासिक पत्रिकालाई सम्मान गरेको छ ।
कार्यक्रममा मन्त्री विश्वकर्माले पर्यटन क्षेत्रमा महत्वपूर्ण मानिएको पर्वतारोहणलाई व्यवस्थित बनाउने प्रतिबद्धता जनाए । मन्त्रालयका सचिव डा. गणेशराज जोशीले पर्वतारोहणको संरक्षणलाई ध्यान दिँदै आगामी वर्षमा सरकारले पर्वतारोहण सुधारका कार्यक्रम ल्याउने जानकारी दिए ।
नेपाल पर्यटन बोर्डका कार्यकारी अधिकृत प्रचण्डमान श्रेष्ठले हिमाल र त्यसमध्ये पनि सगरमाथाले नेपाललाई संसारमा चिनाएको उल्लेख गर्दै यसको संरक्षणमा नेपालको मात्रै नभई विश्व समुदायको ध्यान जानुपर्ने उल्लेख गरे ।
कार्यक्रममा पर्वतारोहण प्रशिक्षार्थीलाई प्रमाणपत्र तथा वसन्त ऋतृमा आरोहण गर्ने स्वदेशी एवं विदेशी आरोहीलाई पनि सम्मान गरिएको थियो ।
पर्यटन वर्ष २०११ को वसन्त ऋतुमा ९२ आरोहणदलले पर्वतारोहण गरेकोमा २६ वटा दल सगरमाथा चढेका थिए । पर्वतारोहणबाट नेपाल सरकारले प्रत्येक वर्ष २५ करोडभन्दा बढी रोयल्टी प्राप्त गर्दै आएको छ । नेपाल सरकारले ३ सय २६ वटा हिमाललाई मात्र पर्वतारोहणका लागि खुला गरेको छ ।
बिश्वभर ८ हजार मिटरभन्दा अग्ला हिमाल १४ वटामात्रै छन् । तीमध्ये ८ वटा अग्ला हिमाल नेपालमै पर्ने हुँदा आरोहीहरू नेपालप्रति बढी नै आकर्षित छन् । नेपालमा अमेरिका, युरोप तथा मध्यएसियाका नागरिक पर्वतारोहणका लागि आउने गरेका छन् ।
शालिक अनावरण
नेपाल पर्वतारोहण संघद्वारा निर्मित सर एड्मन्ड हिलारी र तेन्जिङ नोर्गे शेर्पाको शालिक आइतबार अनावरण गरिएको छ । संघले निर्माण गरेको ‘मेमोरेबल पार्क’मा निर्मित शालिकको अनावरण पर्यटन तथा नागरिक उड्डयान मन्त्रालयका सचिव गणेशराज जोशीले गरेका थिए ।
सन् १९९३ मे २९ का दिन सर्वोच्च शिखर सगरमाथा आरोहण गरेका दुई आरोहीलाई विश्वभरका नागरिकले सम्झिरहून् भन्ने उद्देश्यले शालिक निर्माण गरिएको संघका अध्यक्ष जिम्बा जाङ्बु शेर्पाले बतए ।

मोटरबाटो विस्तारले घान्द्र्रुक घोरेपानी पदमार्ग कुरूप बन्दै

केदार दाहाल

घान्द्रुक, ११ जेठ

“नखाऊ भने दिनभरिको शिखार खाऊ भने कान्छा बाऊको अनुहार,” जस्तै भएको छ अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्रका स्थानीय बासिन्दालाई । मनमोहक दृश्यले मनलोभ्याउने घान्द्रुक, घोरेपानी पदमार्ग यतिबेला धमाधम विस्तार भइरहेको मोटरबाटो विस्तारले कुरूप बन्दै गएको छ । त्यहाँ विस्तार भएको मोटरबाटोले घुम्नजाने पदयात्रीहरूलाई त चिन्ता बढाएकै छ, सबैभन्दा बढी चिन्ता भने त्यसक्षेत्रका स्थानीयलाई पारेको छ । कुनै समय ट्रेकिङ जाने भन्ने बित्तिकै अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्रमा रहेको महत्वपूर्ण पदमार्गले सम्झाउने गरेको भए पनि मोटरबाटोको विस्तारसँगै पदमार्ग नाश हुने क्रम बढ्दै गएपछि स्थानीयवासी चिन्तित बनेका हुन् ।

जसको कारण वर्षौंदेखि पदयात्रामा आउने पर्यटकबाट आफ्नो जीवन निर्वाह गर्दै आएका त्यहाँका स्थानीयलाई यतिबेला रोजीरोटीनै खोसिने चिन्ताले सताएको छ । नेपालमा विदेशी तथा स्वदेशी दुवै पर्यटकका लागि उपयुक्त र सजिलो तथा मनमोहक ट्रेकिङ रुटका रूपमा लिइएको घोरेपानी, पुनहिल, घान्द्रुक पदमार्ग मोटरबाटोको विस्तारसँगै भत्किने खतरा बढ्दै गएपछि स्थानीय चिन्तित भएका हुन् ।

पछिल्लो समयमा सरकारले कास्कीको नयाँ पुलबाट वीरेठाँटी हँुदै घान्द्रुक र घोरेपानीतर्फ मोटरबाटो विस्तार गर्ने क्रम बढाउँदै लगेपछि स्थानीयलाई चिन्ताले सताएको हो । अग्ला पहाडमा डोजरले मोटरबाटो विस्तार गर्दा अहिले पहिरोले पदमार्ग नै भत्किन पुगेको छ । घान्द्रुकतर्फ विस्तार गरिएको मोटरबाटोले आधा पदमार्ग भत्किएको छ भने घोरेपानीतर्फ पनि ३ भाग मा एक भाग पदमार्ग नष्ट भइसकेको छ ।

खासगरी यस क्षेत्रमा विस्तार भइरहेको मोटरबाटोले कोही पनि स्थानीय खुसी भएको आफूले नपाएको ५ वर्षदेखि त्यस घोरेपानी सुरक्षा पोस्ट समाल्दै आएका प्रहरी सहायक निरीक्षक डम्बर थापाको अनुभव छ । “सबैजसो चिन्तित देखेको छु,” थापाले भने । खासगरी विस्तार भएका मोटरबाटो अव्यवस्थित ढंगले भएको थापाले बताए ।

“यो विस्तार भइरहेको मोटर बाटोले आफूहरूलाई कुनै उत्साह थपेको छैन, त्यसको साटो चिन्ता बढाएको छ,” होटल पुनहिलका सञ्चालक मनु मगरले भनिन् । खासगरी खच्चडको माध्यमबाट समान ल्याउने गरेको र त्यसलाई सहज बनाउनलाई मोटर बाटो बिस्तारमा जोड दिइएको भए पनि हाल आएर त्यसो नभएर हाम्रो आयको स्रोत नै बन्द गर्न लागेको उनको ठम्याइँ छ ।

विश्वको नै उत्कृष्ट पदमार्ग भत्काउँदा विदेशमा नराम्रो सन्देश जाने मगरको ठम्याइ छ । यस मोटरबाटोको विस्तारले सबैभन्दा बढी घान्द्रुकवासीलाई चिन्ताले छोएको छ । घान्द्रुकमा गुरुङ होटल एन्ड लज सञ्चालन गर्दै आएकी सानुमाया गुरुङ घान्द्रुक बासिन्दालाई मोटरबाटोनै आवश्यक नपर्ने बताउँछिन् ।

नेपालको सबैभन्दा ठूलो अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्रमा रहेको म्याग्दी र कास्की जिल्ला दुवैलाई छोएको उक्त पदमार्गमा यतिबेला मोटरबाटो विस्तारले तीव्रता पाउन थालेपछि पदमार्ग नष्ट हँुदै गएको छ । जसको असर सबैभन्दा बढी त्यहाँ स्थानीयालाई नै पर्ने भन्दै त्यस क्षेत्रका स्थानीयले मोटरबाटोलाई व्यवस्थित गर्न मागसमेत गरेका छन् । समुद्री सतहबाट ३२ सय १० मिटर उचाइमा रहेको म्याग्दीको लारा गाविसमा पर्ने पुनहिल र त्यसभन्दा तल २७ सय ५० मिटरमा उचाइमा रहेको घोरेपानी तथा घान्द्रुकमा हरेक दिन सयौंको संख्यामा स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटक घुम्न जाने गरेका छन् ।

यहाँ मोटर बाटोको विस्तार भएपछि यहाँको मौलिक परम्परानै हराएर जाने भन्दै यसलाई रोक्न घान्द्रुकमा रहेको आमासमूह यतिबेला सक्रिय रहेको गुरुङले जानकारी दिइन् । यतिबेला मोटरबाटोको विस्तार उक्त क्षेत्रमा मात्र भएका छैनन्, अन्य मनाङ, मुस्ताङ, जोमसोमलगायत क्षेत्रमा पनि मोटरबाटोको विस्तारले पदमार्ग नष्ट हुने क्रम बढेको छ । त्यसैको निरन्तरता अहिले अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्रका छोटो र लामो पदमार्ग भत्किनेक्रम बढ्दै गएको छ ।

त्यसलाई रोक्न र बनेका स्थानमा व्यवस्थित गर्न यसअघि देखिनै ट्रेकिङ एजेन्सी एसोसिएसन अफ नेपाल (टान) ले पहल गरे पनि सफल गर्न सकेको छैन । विरोध गर्दा विकासको विरोध गरेको आरोप खेप्नुपर्ने नगर्दा पदमार्ग नै नष्ट हुने टानको भनाइ छ । ट्रेकिङ एजेन्सी सञ्चालकहरूले यस अगाडि देखिनै पदमार्गमा मोटरबाटोको विस्तारको विरोध गर्दै आएका छन् ।

वसन्त ऋतुमा २० करोड पर्वतारोहण रोयल्टी


केदार दाहाल

काठमाडौं, ११ जेठ

नेपालले नेपाल पर्यटन बषवर्ष २०११ मनाइरहेको बेला बवसन्त ऋतुमा पर्वतारोहणबाट संकलन हुने रोयल्टीमा अघिल्लो बर्षकोभन्दा ६ प्रतिशतले बवृद्धि भएको छ । चालु बर्षको बसन्त ऋतुमायो सिजनमा जम्मा २० करोड ७४ लाख २८ हजार ४ सय रुपैयाँ रोयल्टी संकलन भएको नेपाल सरकारको पर्यटन तथा नागरिक उड्डयान मन्त्रालय अन्र्तरगत रहेको पर्यटन उद्योग माहाशाखाले जनाएको नकारी दिएको छ । जुन रकम १ करोड ८ लाख ३२ हजार ४ सय रुपयाँले बढी हो । गतएको बषवर्ष सन् २०१० को यही सिजनमा बसन्त ऋतुमा १९ करोड ६५ लाख लाख ९६ हजार रुपैयाँ रोयल्टी प्राप्त भएको थियो ।

सरकारले हरेक बषवर्र्ष पर्वतारोहण रोयल्टीबाट करोडौंको रुपैयाँरकम संकलन गर्देै आएको छ । गत बषवर्ष ९२ आरोहण दलले बशन्त ऋतुमायो सिजनमा आरोहण अनुमतिी लिएका थिए भने योेमा यस बषवर्ष भने ९१ आरोहणदलले मात्रै अनुमती लिएका छन् । त्यसतीमध्ये सबैभन्दा बढी बिश्वको अधिकांश सर्वोच्च शिखर सगरमाथाको आरोहणमा जानेहरू आरोहण दल बढी हुने गरेका छन् । यस बषवर्ष सगरमाथा आरोहणको लागि मात्र २६ आरोहण दलले आरोहण अनुमतिी लगेको महाशाखाले जानकारी दिएको छ । नाएको छ ।

सरकारले सन् ् २००९ मा मा आरोहीबाट २५ करोड ६२ लाख रुपैंया पर्वतारोहणमा गएका आरोहीबाट रोयल्टी संकलन गरेको थियो । महाशाखाले र सन् २००८ मा २५ २५ करोड ३५ लाख रुपैंयाँ रोयल्टी संकलन गरेको थियो । भएको थियो । यस्तो रोयल्टी नेपाल राष्ट्र बैंकमार्फत नेपाल सरकारको सर्वसञ्चित कोषमा जम्मा हुन्छ ।

पर्वतारोहण बाट प्राप्त हुने शुल्क नेपालको पर्यटन क्षेत्रकै मुख्य आम्दानीको स्रोत भएको महाशाखाले जनाएको छ । नेपाल घुम्न आउने धेरै बिदविदेशी पर्यटकहरुले अग्ला तथा मनोरम हिमाल आरोहण गर्ने भएकाले रोयल्टी पनि हरेक बषवर्ष बढ्दै गएको महाशाखाकाउसको े भनाई छ ।

नेपालमा कति हिमश्रृशृङखलाहंखला रु छन् भन्नेमा बिबाद विवाद रहे पनि नेपाल सरकारले ३ सय २६ वटा हिमाललाई मात्र पर्वतारोहणको निम्ति खुल्ला गरेको छ । बिश्वभविश्वभर ८ हजार मिटर भन्दा अग्ला हिमाल १४ वटामात्रै छन् । यस मतीमध्ये नेपालमा मात्रै ८ वटा अग्ला हिमाल नेपाल मा नै पर्ने हुँदा हिमआरोहीहरुहरू नेपालप्रति बढी नै आकर्षित छन् । नेपालमा खासगरी अमेरिका, यूुरोप तथा मध्य एसियाका नागरिकहरु पर्वतारोहणको लागि आउने गरेका छन् । पर्वतारोहणसँगै पर्वतारोहण व्यवसाय नेपालमा फस्टाउँने क्रम पनि बढ्दै गएको छ । आरोहण दल तथा व्यक्तिबाट प्राप्त रोयल्टी नेपाल राष्ट्रबैंक मार्फत नेपाल सरकारको सर्वसन्चित कोषमा जम्मा गरिएको महाशाखाकाले जानकारी दिएको छ ।

पर्यटन उद्योग महाशाखा ले बिभिन्न हिमाल आरोहणका लागि गर्न मार्गकाअनुसारे आधारमा लाग्ने दस्तुर छुट्ट्ट्ययाएको छ । पर्वतारोहण को लागि दुई समय उपयुक्त रहेकोले दुई समय छुट्टाईएको छ । जसमा बशवसन्त ऋतु तथार शरद ऋतु छुट्ट्ट्ययाईएको छ । बशन्त वसन्तमा ऋतुमा भन्दा शरद ऋतुमा झन्डै ५० प्रतिशतले कमी दस्तुर लाग्ने गरेको छ ।

  • कुन हिमालमा कति दस्तुर ?

हिमालको उचाइ ७ सदस्यसम्म (डलरमा)

वसन्त ऋतु शरद ऋतु

८८४८ मि (सगरमाथा) ७०,००० ३५,०००

८००० मि. भन्दा माथि १०,००० ५,०००

७५०१ मि. देखि ७९९९ ४,००० २,०००

७००० मि. देखि ७५०० ३,००० १,५००


६५०१ मि.देखि ६९९९ २,००० १,०००

६५०० मि. भन्दा कम १,००० ५००

Tuesday, May 24, 2011

होम › कर्पोरेट › ‘एक्सचेन्ज’ कारोबारमा पाँच गुणा गिरावट ‘एक्सचेन्ज’ कारोबारमा पाँच गुणा गिरावट

गाडीको सट्टापट्टा गर्ने व्यवसायीहरूले अस्वाभाविक मूल्यवृद्धि गरेपछि कारोबार प्रभावित बनेको छः नाडा

काठमाडौं, १० वैशाख

पछिल्लो समय निकै फस्टाउन थालेको चार पाङ्ग्रे गाडीको साटफेर (एक्सचेन्ज) व्यवसाय अहिले संकटमा छ । व्यवसायीहरूका अनुसार पछिल्ला महिनामा यस्तो कारोबार झन्डै ५ सय प्रतिशतले घटेको छ । पुराना गाडी खरिदकर्तालाई कर्जा सुविधा दिँदै आएका बैंकहरूले कर्जामा कडाइ गर्दै लगेपछि यो व्यवसाय प्रत्यक्ष प्रभावित भएको हो ।

बैंकहरूले यस्तो शीर्षकको कर्जा प्रवाहमा रोक लगाएका छन् । सरकारले बढाएको करका कारण पनि पुराना गाडी किनबेच हुने क्रम घटेको नेपाल अटोमोवाइल डिलर एसोसिएसन (नाडा) ले जनाएको छ ।

गाडी कम्पनीको समेत राम्रो आम्दानीको स्रोत बनिसकेको ‘एक्सचेन्ज’ कारोबार तीव्र रूपमा घटेपछि व्यवसायी चिन्तित भएका छन् ।

नेपालमा ‘एक्स्चेन्ज’ व्यवसाय सुरु भएको एक दशक पनि पूरा भएको छैन । यो व्यवसाय मुख्यगरी वर्कसप र ब्रान्डेड गाडीका विक्रेताले गर्दै आएका थिए । “केही वर्षअघिमात्र यस्तो कारोबार फस्टाएको भए पनि पछिल्लो समय पूर्णरुपमा बन्द भएको छ,” नाडा अध्यक्ष सौरभ ज्योतिले भने ।

सरकारी तथ्यांकले पनि गाडीको सट्टापट्टा घटेको देखाएको छ । नयाँ गाडी बिक्रीमा उच्च गिरावट आइरहेका बेला पुराना गाडीको नामसारी दर्तामा पनि उल्लेख्य कमी आएको यातायत व्यवस्था कार्यालय एकान्तकुनाले जनाएको छ । अघिल्लो वर्षमा दैनिक १ सयदेखि १ सय ५० को संख्यामा नामसारी हुने गरे पनि हाल यो संख्या घटेर २० देखि ३० मा सीमित भएको कार्यालयका शाखा अधिकृत विष्णु पौडेलले जानकारी दिए ।

पुराना गाडीको नामसारी र दर्तामा झन्डै ५ सय प्रतिशतले कमी आएको छ । हाल आएका दर्ता पनि धेरैजसो नातेदारको नाममा बढी भएको पौडेलले बताए ।

दोस्रो बजारमा गाडीको किनबेच घट्नुको अर्को कारण अस्वाभाविक मूल्यवृद्धि पनि हो । कारोबार थोरै हुँदा पनि ‘एक्सचेन्ज’ गर्नेले अस्वाभाविक मूल्य बढाएकाले कारोबार घटेको अध्यक्ष ज्योति बताउँछन् । “विक्रेताहरूले धेरै रकम माग गर्न थालेपछि यतिबेला एक्सचेन्जमा प्रभाव परेको छ,” उनले भने ।

पछिल्लो समय २० लाखभन्दा बढी कारोबार बैंकमार्फत गर्नुपर्ने प्रावधानले पनि ‘एक्सचेन्ज’ व्यवसायलाई असर पारेको ज्योतिले बताए । २० लाखसम्मको कारोबार नगदमा भन्दा ‘डिलिङ’ बाट हुने भएकाले पनि यस्तो व्यवसाय बन्दै हुने अवस्थामा पुगेको उनको अनुभव छ ।

नयाँ तथा महँगो गाडी खरिद गर्न नसक्नेहरूका लागि ‘एक्सचेन्ज’ सजिलो माध्यम भए पनि पछिल्लो समय पुराना गाडी विक्रेताले नै महँगो दर कायम गरेका छन् । विक्रेताहरूले गाडी खरिद गरेको वर्ष तथा पुर्जाहरूका आधारमा रकम तोक्ने तथा लिने गरेका छन् ।

गाडी साटफेर गर्ने उद्देश्यले खोलिएका सबै ‘एक्सचेन्ज’ व्यवसाय मारमा परेको ड्राइभ इन कार एक्सचेन्ज सेन्टरका प्रवन्धक लेखनाथ न्यौपानेले बताए ।

नयाँ गाडीको बिक्रैमै कमी आएपछि ‘एक्सचेन्ज मार्केट’ पनि ओरालो लाग्नु स्वाभाविक भएको गोल्छा समूहका सुनील क्षेत्रीको भनाइ छ । “एक्सचेन्ज बजार प्रभावित हँुदा मध्यम वर्गका उपभोक्ता मारमा परेका छन्,” उनले भने ।

बजारको राम्रो सम्भाव्यता देखेर गाडी कम्पनीहरूले पनि ‘एक्सचेन्ज मेला’ सञ्चालन गर्दै आएका छन् । सबैजसो गाडीका अधिकृत विक्रेताहरूले नयाँ गाडी बिक्रीसँगै ‘एक्सचेन्ज’ कारोबारसमेत गर्दै आएका छन् ।


रेडबुल *याफ्टिङ महोत्सव सम्पन्न

काठमाडौं, ८ जेठ (कास) ः

‘पर्यटनको लागि नदी सुरक्षा’ भन्ने नाराका साथ नेपाल एशाएसोसियसन अफ -याफ्फ्टिङ एजेन्ट्स् (नारा) को आयोजनामा शनिवाशनिबार ‘रेडबुल २३ औं ग्रग््य्रायन्ड ान्ड बाषिवार्षिक -याफ्फ्टििङ फेस्टिीवबल– २०११’ सम्पन्न भएको होछ ।

नेपालको पर्यटन उद्योगको विविध विद्याहविधारुमध्ये साहासिक पर्यटन टन उद्योग अन्र्तर्गत ¥याफ्टिङजलसम्पदामा आधारित साहासिक जलयात्रा व्यवसाय नेपालको पर्यटन उद्योगको एउटा महात्वपूर्र्ण अंग भएकोले महोत्सव मार्फत ‘नदी बचाऊ’ अभियानका लागि महोत्सव आयोजना गरिएको नाराले बताएको छ । साहसिक जलयात्रा पर्यटनको विकास, विस्तार, संरक्षण र प्रर्वद्र्धन गर्ने, नेपाल पर्यटन बषवर्ष २०११ बारे सुसूचित तथा प्रचार र–प्रसार गर्ने, आन्तरिक पर्यटनको प्रर्वद्र्धन गर्ने महोत्सवको मुख्य उद्देश्यका साथ महोत्सव सम्पन्न गरिएको रहेको नाराको भनाइ छ ।नाराले बताएको छ ।

महोत्सव जेठ ७ गते शनिवाशनिबार त्रिशुली नदीको चरौदी देखिी सुरु भई कुरिीनघाटसम्म पुगेर सम्पन्न भएको भएको थियो । नाराले यसअघि पनि पटक पटक–पटक ¥याफ्फ्टििङ महोत्सवको आयोजना गर्देै आएको छथियो । यस बषवर्षको संचालन हुने महोत्सवमा पनि स्वदेशी तथा बिदविदेशी गरी ६ सय भन्दा बढीले सहभागिता जनाएको नाराले जनाएको छ ।जानकारी दिएको छ ।

महोत्सवमा भाग लिनको लागि सहभागीले १५ सय रुपैयाँको टिकट लिनुपर्ने व्यवस्था थियो ।मा जान आउन व्यवस्था मिलाएको छ । उक्त यो महोत्सवको मुख्य प्रायोजन रेडबुलले गरेको थियो भने प्रर्वद्धनमा नेपाल पर्यटन बोर्ड, सानमिगेल बियर लगायतले सहप्रयोजन गरेका थिए ।

Monday, May 23, 2011

बन्दले ६० प्रतिशत पर्यटकलटकको बुकिङ रद्दः व्यवसायी

केदार दाहाल

काठमाडौं, ८ जेठ

नेपाल भ्रमणमा आउने क्रममा रहेका ६० प्रतिशत पर्यटकले बन्दको हल्लैहल्लाका कारण बुकिङ रद्द गरेको ठमेल क्षेत्रका पर्यटन व्यवसायीले दावी दाबी गरेका छन् । नेपालको एकमात्र पर्यटकीय व्यावसायिीक केन्द्र ठमेल भित्रिएकाहरुहरू पनि बाहिरिने क्रम बढेको र आउने क्रममा रहेका ६० प्रतिशतले बुकिङ रद्द गरेको ठमेल पर्यटन बिकाविकास परिषद्ले बताएकाजनाएको छ ।

पर्यटन बषवर्ष २०११ मा व्यावसायीले यस्तो अवस्था भोग्नु नेपालको अर्थतन्त्रको नै दुर्भाग्य भएको परिषद्का अध्यक्ष तेजेन्द्रनारायण श्रेष्ठ बताउँछन् ।ले बताए । “पर्यटन बषवर्षलाई केन्द्रित गरी खोलिएका ठमेल क्षेत्रका रेष्टुस्टुरेन्टाँ, होटल तथा अन्य व्यावसायिीक केन्द्रहरुकाले लगानी डुव्नडुब्ने भयो भन्दै हामीकहाँहरुकोमा हारगुहार गर्न आएको छन्,” उनले भने, श्रेष्ठले जानकारी दिए । “यो जेठ १४ चौधअघि र पछिीका बन्दले गर्दा पर्यटन व्यवसायी मारमा परेका छन् ।” श्रेष्ठले भने । नेपाल आउने क्रममा रहेका ६० प्रतिशत पर्यटकले बुकिङ रद्द गरिसकेको र भ्रमणमा रहेकाहरु पनि छोट्याएर फर्किन थालेको श्रेष्ठको भनाई छ ।

बुकिङ गरेका पर्यटकहरु मध्ये धेरैजसोले बुकिङ रद्द गरेको र ट्रेकिङमा रहेका पर्यटकले १४ गतेअघि नै भन्दानै अगाडी फर्किन हतारिएको हिमालयन एम्विएम्बिसन्स ट्रेक्स एन्ड एक्सपिडिीसन प्रालिीका संञ्चालक उपेन्द्र दुवाडीले जानकारी दिए । “अहिलेका मात्रै होइन, हालका मात्र होइन अर्को सिजनको समेत बुकिङ रद्द हुन थालेका छन्,” उनले भने ।

“पर्यटन बषवर्षमा पर्यटक आउँछन्, व्यापार बढ्छ भनेको आशा मात्र हुने भयो,” नेपाल एशाएसोसिएसन अफ ¥याफ्फ्टििङ एजेन्ट्स (नारा)का अध्यक्ष नानीकाजी थापाले भने, “बताए । पर्यटन बवर्ष २०११ मा रमाईरहेका व्यावसायी माथिी ठुूलो असर पारेको थापाको भनाई छ । छ ।”

ठमेल क्षेत्रबाट धेरै पर्यटकहरुले बुकिङ रद्द गरेको तिव्वत तिब्बत टुर एन्ड ट्राभल प्रालिीका संञ्चालक गकुल श्रेष्ठले बताए । “हाल अहिले नेपाल भ्रमणमा रहेकाहरु सकेसम्म छिटो फकिर्न आतुर देखिएका छन्,” उनले भने, “भ्रमण छोट्याउन आतुर रहेको तथाआउने तरखरमा रहेका आधाभन्दा बढीले रद्द गरिसकेका छन् ।”

बुकिङ गराएकाहरु पनि रद्द गर्न थालेको श्रेष्ठले जानकारी दिए ।

बन्द, हड्तालले कार्यक्रमले नेपाल पर्यटन बषवर्ष २०११ प्रायः असफलप्रायः भएको पर्यटन व्यवसायीहरुहरूलको टिप्पणी गरेका छन् । छ । व्यवसायीहरुले १८ वटा राजनैीतिक दलहरुले पर्यटन वर्षभरि बन्द, हड्ताल नगर्ने प्रतिबद्धता जनाए पनि पछिल्लो समय विभिन्न समूहले बन्दको अनुपात बढाएको भन्दै उनीहरूले चिन्ता व्यक्त गरेका छन् ।गर्दिन भनेर मात्र पर्यटन बर्ष २०११ घोषणा गरिएको भएपनि बन्दकार्यक्रम जारी राखेकोले पर्यटन बर्षका सबै लक्ष्य असफल भएको बताएका हुन् ।