काठमाडौं, १० वैशाख
पछिल्लो समय निकै फस्टाउन थालेको चार पाङ्ग्रे गाडीको साटफेर (एक्सचेन्ज) व्यवसाय अहिले संकटमा छ । व्यवसायीहरूका अनुसार पछिल्ला महिनामा यस्तो कारोबार झन्डै ५ सय प्रतिशतले घटेको छ । पुराना गाडी खरिदकर्तालाई कर्जा सुविधा दिँदै आएका बैंकहरूले कर्जामा कडाइ गर्दै लगेपछि यो व्यवसाय प्रत्यक्ष प्रभावित भएको हो ।
बैंकहरूले यस्तो शीर्षकको कर्जा प्रवाहमा रोक लगाएका छन् । सरकारले बढाएको करका कारण पनि पुराना गाडी किनबेच हुने क्रम घटेको नेपाल अटोमोवाइल डिलर एसोसिएसन (नाडा) ले जनाएको छ ।
गाडी कम्पनीको समेत राम्रो आम्दानीको स्रोत बनिसकेको ‘एक्सचेन्ज’ कारोबार तीव्र रूपमा घटेपछि व्यवसायी चिन्तित भएका छन् ।
नेपालमा ‘एक्स्चेन्ज’ व्यवसाय सुरु भएको एक दशक पनि पूरा भएको छैन । यो व्यवसाय मुख्यगरी वर्कसप र ब्रान्डेड गाडीका विक्रेताले गर्दै आएका थिए । “केही वर्षअघिमात्र यस्तो कारोबार फस्टाएको भए पनि पछिल्लो समय पूर्णरुपमा बन्द भएको छ,” नाडा अध्यक्ष सौरभ ज्योतिले भने ।
सरकारी तथ्यांकले पनि गाडीको सट्टापट्टा घटेको देखाएको छ । नयाँ गाडी बिक्रीमा उच्च गिरावट आइरहेका बेला पुराना गाडीको नामसारी दर्तामा पनि उल्लेख्य कमी आएको यातायत व्यवस्था कार्यालय एकान्तकुनाले जनाएको छ । अघिल्लो वर्षमा दैनिक १ सयदेखि १ सय ५० को संख्यामा नामसारी हुने गरे पनि हाल यो संख्या घटेर २० देखि ३० मा सीमित भएको कार्यालयका शाखा अधिकृत विष्णु पौडेलले जानकारी दिए ।
पुराना गाडीको नामसारी र दर्तामा झन्डै ५ सय प्रतिशतले कमी आएको छ । हाल आएका दर्ता पनि धेरैजसो नातेदारको नाममा बढी भएको पौडेलले बताए ।
दोस्रो बजारमा गाडीको किनबेच घट्नुको अर्को कारण अस्वाभाविक मूल्यवृद्धि पनि हो । कारोबार थोरै हुँदा पनि ‘एक्सचेन्ज’ गर्नेले अस्वाभाविक मूल्य बढाएकाले कारोबार घटेको अध्यक्ष ज्योति बताउँछन् । “विक्रेताहरूले धेरै रकम माग गर्न थालेपछि यतिबेला एक्सचेन्जमा प्रभाव परेको छ,” उनले भने ।
पछिल्लो समय २० लाखभन्दा बढी कारोबार बैंकमार्फत गर्नुपर्ने प्रावधानले पनि ‘एक्सचेन्ज’ व्यवसायलाई असर पारेको ज्योतिले बताए । २० लाखसम्मको कारोबार नगदमा भन्दा ‘डिलिङ’ बाट हुने भएकाले पनि यस्तो व्यवसाय बन्दै हुने अवस्थामा पुगेको उनको अनुभव छ ।
नयाँ तथा महँगो गाडी खरिद गर्न नसक्नेहरूका लागि ‘एक्सचेन्ज’ सजिलो माध्यम भए पनि पछिल्लो समय पुराना गाडी विक्रेताले नै महँगो दर कायम गरेका छन् । विक्रेताहरूले गाडी खरिद गरेको वर्ष तथा पुर्जाहरूका आधारमा रकम तोक्ने तथा लिने गरेका छन् ।
गाडी साटफेर गर्ने उद्देश्यले खोलिएका सबै ‘एक्सचेन्ज’ व्यवसाय मारमा परेको ड्राइभ इन कार एक्सचेन्ज सेन्टरका प्रवन्धक लेखनाथ न्यौपानेले बताए ।
नयाँ गाडीको बिक्रैमै कमी आएपछि ‘एक्सचेन्ज मार्केट’ पनि ओरालो लाग्नु स्वाभाविक भएको गोल्छा समूहका सुनील क्षेत्रीको भनाइ छ । “एक्सचेन्ज बजार प्रभावित हँुदा मध्यम वर्गका उपभोक्ता मारमा परेका छन्,” उनले भने ।
बजारको राम्रो सम्भाव्यता देखेर गाडी कम्पनीहरूले पनि ‘एक्सचेन्ज मेला’ सञ्चालन गर्दै आएका छन् । सबैजसो गाडीका अधिकृत विक्रेताहरूले नयाँ गाडी बिक्रीसँगै ‘एक्सचेन्ज’ कारोबारसमेत गर्दै आएका छन् ।
